Najbardziej opłacalny będzie kredyt refinansowy w odniesieniu do osób, które zaciągnęły kredyty hipoteczne z wysoką marżą kredytową. Takie kredyty były najczęściej udzielane na gorszych warunkach, niż te które są do dyspozycji w bankach obecnie. Niemniej jednak, kredyt refinansowy będzie się opłacał wtedy, gdy korzyści wynikające z niego będą przewyższały koszty związane z operacją refinansowania. W wielu bankach przy spłacie kredytu hipotecznego przed wyznaczonym terminem, na raz, naliczona zostanie opłata. Może ona wynieść od 1 do 2% wartości całego kredytu. Największe prawdopodobieństwo obciążenia klienta taką opłatą jest w momencie, gdy spłaca on swój stary kredyt hipoteczny w ciągu 5 lat od chwili jego uzyskania. Kolejnym kosztem związanym z kredytem hipotecznym jest prowizja bankowa i koszty ubezpieczenia kredytu refinansowego. Następnie, klient dokonujący zamiany kredytu hipotecznego na refinansowy ponosi koszty wyceny nieruchomości i wpisu do hipoteki nowego banku. Jeśli łącznie wszystkie koszty będą niższe niż oszczędności wynikające z operacji refinansowania kredytu, to warto jej dokonać.

Pamiętajmy jednak, że staranie się o kredyt refinansowany nie jest jedynie formalnością. To, że przed kilkoma laty bank ocenił naszą zdolność kredytową jako zadowalającą i uprawniającą do otrzymania kredytu hipotecznego, nie świadczy o tym, że również obecnie nasz wniosek zostanie pozytywnie rozpatrzony. Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, że w ostatnich dwóch latach kryteria przyznawania kredytów hipotecznych zostały ekstremalnie zaostrzone, nie tylko przez same banki, które ostrożniej pożyczają pieniądze w niepewnych czasach kryzysu, ale również dlatego, że na niekorzyść klientów zmieniły się przepisy dotyczące zasad wyliczania zdolności kredytowej. Bank udzieli nam kredytu refinansowego na korzystniejszych warunkach niż posiadany kredyt hipoteczny w innym banku, jeśli stwierdzi, że  posiadamy zdolność kredytową odpowiadającą aktualnym wymogom.

Kredyt hipoteczny w euro stał się obecnie synonimem kredytu walutowego, ze względu na to, że żaden bank w Polsce nie chce już pożyczać w popularnych niegdyś frankach szwajcarskich. Niestety również kredyty hipoteczne w euro od kilku miesięcy systematycznie znikają z oferty kredytowej kolejnych banków. Wszystko wskazuje na to, że jest to ostatni dzwonek na to, by starać się o taki kredyt. Nie jest to jednak łatwe.

Wymagania banków względem tych, którzy składają wnioski o kredyty w euro są coraz bardziej wygórowane. Na kredyt w unijnej walucie w BOŚ, Alior Bank i Pekao liczyć mogą przede wszystkim klienci, na których konto co miesiąc wpływa wynagrodzenie w euro.

Wnioskując o kredyt walutowy w Polbank i Deutsche Bank nie trzeba co prawda zarabiać w walucie kredytu, czyli w euro, ale też nie każdy jest w stanie sprostać wysokim wymaganiom dochodowym w złotówkach. Minimum 10 tysięcy złotych netto miesięcznie to kwota zaporowa dla wielu klientów, którzy chcieliby zapożyczyć się w Polbanku. Jeszcze trudniej jest w Deutsche Bank, w którym trzeba wylegitymować się dochodami na poziomie 12 tys. zł na rękę miesięcznie. Okoliczności te nie są nowe. Jeszcze kilka miesięcy wstecz, bardzo wysoki próg dochodowy stosowały banki udzielające kredytów w CHF, zanim na dobre wykreśliły je ze swojej oferty. Należy więc spodziewać się że taki sam los spotka wkrótce kredyty w euro.

Kolejnym przysłowiowym gwoździem do trumny dla kredytów w euro stają się wysokie marże narzucane przez banki. Kilka tygodni temu, podwyżka marż dla kredytów w euro miała miejsce w mBank  i Multibank, które należą do grupy BRE. Do tej pory niskie oprocentowanie kredytów walutowych w porównaniu z kredytami złotowymi było powodem ich popularności wśród kredytobiorców. Obecnie wysokie oprocentowanie wraz z nieodłącznym dla kredytów walutowych ryzykiem kursowym powoduje, że zaciąganie kredytów hipotecznych w euro staje się po prostu nieopłacalne.

źródło: Open Finance

Drastyczna redukcja limitów, która miała miejsce pod koniec sierpnia 2011 r. sprawiła, że wartość kredytów udzielonych w ramach omawianego programu zmalała o około 41% (dane dla IV kwartału 2011 r. w relacji o kwartału poprzedniego). Dwa pierwsze miesiące bieżącego roku nie przyniosły radykalnych zmian jeżeli chodzi o kondycję Programu Rodzina na Swoim. Dane statystyczne gromadzone przez uczestniczący w programie Bank Gospodarstwa Krajowego świadczą, że dopiero w marcu doszło do przełamania zimowego zastoju i więcej osób otrzymało kredyty mieszkaniowe z rządową dopłatą.

Niepewne limity …

Nadejście wiosny już tradycyjnie przyczynia się do poprawy sytuacji na rynku nieruchomości. Jednak w przypadku Rodziny na Swoim czynniki sezonowe miały drugorzędne znaczenie. Okazuje się bowiem, że decyzje kredytobiorców była przede wszystkim podyktowana obawami co do wysokości nowych limitów cenowych. Taka ostrożna taktyka przyniosła wymierne skutki dla mieszkańców Warszawy, Krakowa, Opola, województwa świętokrzyskiego oraz pozostałych regionów, które od kwietnia zostały objęte zredukowanymi limitami cenowymi dotowanych mieszkań. Prawo do narzekań mają przede wszystkim mieszkańcy stolicy, ponieważ graniczna wartość metra kwadratowego dla warszawskich mieszkań spadła o 8,3% (ponad 500 zł/m²). Warto jednak nadmienić, że ostatnie zmiany limitów nie wiązały się tylko i wyłącznie z obniżkami. Przykładowo mieszkańcy Gorzowa Wielkopolskiego oraz Zielonej Góry począwszy od kwietnia bieżącego roku mogą nabywać na warunkach preferencyjnych lokale, które są droższe o 8,6%.

Poprawa jest widoczna, ale …

Wartość dotowanych kredytów mieszkaniowych wzrosła w marcu o około 25% w stosunku do miesiąca poprzedniego. Niemniej jednak aktualna kondycja Rodziny na Swoim w dalszym ciągu odbiega znacząco od sytuacji notowanej w pierwszej połowie ubiegłego roku. Wymownie świadczy o tym porównanie wartości preferencyjnych kredytów dla marca 2012 oraz analogicznego okresu roku poprzedniego. Różnica pomiędzy omawianymi wartościami jest ogromna (około 52%).

Niedawne decyzje w zakresie maksymalnych cen dotowanych mieszkań pozwalają przypuszczać, że trend wzrostowy w kwietniu ulegnie osłabieniu. Za tą hipotezą przemawiają znaczące obniżki limitów cenowych dotyczące dwóch lokalnych rynków nieruchomości (warszawskiego oraz krakowskiego), które skupiły w ubiegłym roku aż 16,3% wartości preferencyjnych kredytów.

Jakie jest obecnie oprocentowanie lokat i kont oszczędnościowych na rynku? Najlepsze lokaty pozwalają zarobić w granicach 6,2 – 6,5% w skali roku. Podana wartość jest oczywiście wartością brutto i należy pomniejszyć ją o 19%, które zabierze fiskus tytułem podatku Belki.

Oczywiście zdarzają się lokaty promocyjne wyżej oprocentowane, ale w ich przypadku banki stawiają z reguły ostre ograniczenia. Przykładem może być Pierwsza Lokata w Meritum Bank na 3 miesiące z oprocentowaniem 8,5% w skali roku. Po pierwsze tak wysokie oprocentowanie przysługuje dla lokat od 500 do 5000 tysięcy złotych. Nie trudno policzyć więc, ile wyniesie zysk na rękę nawet przy maksymalnej kwocie. Klientowi przysługuje tylko jedna taka lokata i to tylko po otwarciu Konta Zarabiającego w Meritum Bank. Innym przykładem może być Lokata Wysoki Procent w Neobank z odsetkami 9% w skali roku za dwa miesiące. Ta oferta również jest skierowana do nowych klientów, którzy otworzą konto w Neobank i również każdemu przysługuje tylko jedna taka lokata maksymalnie do 10 tysięcy złotych.

Najlepsze lokaty z nieco mniejszą liczbą warunków i ograniczeń to niestety mniejszy zysk. Należy do nich obecnie 6-miesięczna lokata w Kredyt Bank do 6,5% w skali roku na nowe środki.

Niezłą propozycją jest też Lokata Bezkarna w BGŻOptima z odsetkami 6,3% w skali roku. Lokata Bezkarna daje możliwość wypłaty środków także przed upływem terminu zapadalności i to bez utraty odsetek, które należą się za okres od dnia zawarcia umowy lokaty do dnia rezygnacji.

FM Bank kusi wysokooprocentowaną FM Lokatą. Jeśli ulokujemy na niej oszczędności na pół roku zarobimy 6,3% w skali rocznej, 12-miesięczny depozyt to 6,4%.

W Alior Bank można natomiast założyć 6-miesięczną lokatę oprocentowaną na 6,2% w skali rocznej.

Kredyt gotówkowy jest w dalszym ciągu  postrzegany jako rozwiązanie dla osób zmagających się z poważnymi problemami finansowymi. Z punktu widzenia takich klientów znaczący atut stanowi uproszczona procedura kredytowa oraz znacząca dowolność w zakresie wykorzystania środków. Rzecz jasna wszystkie te przywileje mają określoną cenę. W tym wypadku złagodzenie kryteriów oceny kredytobiorcy przekłada się na wysoką marże banku. Dlatego też oprocentowanie kredytów gotówkowych znacząco odbiega od wartości stosowanych w przypadku finansowania wydatków na zakup ściśle określonego dobra, służącego również jako zabezpieczenie (przykład: kredyt hipoteczny i samochodowy).

Na podstawie powyższych stwierdzeń można wysnuć wniosek, że zaciąganie kredytów gotówkowych na wyższe kwoty to wyjątkowo nieracjonalne posunięcie. Takie uogólnienie okazuje się jednak nie do końca uzasadnione. Istnieją bowiem osoby, które nie mogą sobie pozwolić na inne, znacznie tańsze rozwiązanie. Co ciekawe taki problem niekoniecznie musi być spowodowany złą sytuacją finansową wnioskodawcy. Mowa o klientach, którzy dysponują stosownymi dochodami, lecz nie mogą starać się o zabezpieczenie w postaci nieruchomości z uwagi na zaciągnięte wcześniej kredyty hipoteczne. Omawiany wariant znajduje również zastosowanie w przypadku, gdy środki pochodzące z kredytu mieszkaniowego nie wystarczają na remont zakupionego lokum. Po kredyt gotówkowy sięgają także osoby planujące zakup nieruchomości, które co do zasady są niechętnie finansowane przez banki (przykład: działka letniskowa).

Umiarkowane zainteresowanie agresywnymi funduszami akcji ma swoje źródło w zeszłorocznej bessie na parkiecie, ale przede wszystkim w wydarzeniach  z 2008 roku, kiedy to inwestorzy posiadający jednostki funduszy polskich akcji musieli pogodzić się z potężnymi stratami. Większość osób, szczególnie tych mniej doświadczonych, w pośpiechu wycofywała swoje oszczędności z tych instrumentów inwestycyjnych.

Agresywne fundusze akcji z pewnością nie znikną nigdy całkowicie z portfeli inwestorów. Ryzyko straty jest co prawda duże, ale po drugiej stronie medalu są kuszące widoki na duże zyski. Dlatego wiele osób będzie gotowych podjąć ryzyko, szczególnie zaś jeśli sytuacja na parkiecie zacznie się poprawiać, tak jak mamy to okazję obserwować od początku tego roku.

Profity z funduszy ograniczają niestety pokaźne koszty zarządzania polskimi funduszami przez TFI, czyli Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych. Najczęściej opłaty za zarządzanie sięgają 3,5 – 4procent w skali roku. To prawie dwa razy tyle co średnia w całej Europie. W przypadku funduszy akcji zagranicznych wynagrodzenie za zarządzanie to 1,5 do 2 proc. rocznie.

Do kosztów wynagrodzeń TFI doliczyć należy jeszcze jednorazowe opłaty dystrybucyjne sięgające nawet 5 proc.

Niestety szanse na obniżki tych opłat i dostosowania ich do standardów obowiązujących w Europie są raczej znikome. Po pierwsze z tego powodu, że rynek funduszy akcji jest stosunkowo mały, a wynagrodzenia za zarządzanie nie mogą zostać rozłożone pomiędzy wielu klientów. Po drugie, w Polsce brak realnej konkurencji ze strony zagranicznych funduszy akcji. Choć funkcjonuje ich około 500, Polacy nie wydają się być nimi szczególnie mocno zainteresowani.

Źródło: Open Finance

Wraz z początkiem kwietnia atrakcyjna marketingowo nazwa „lokata antybelkowa” powinna definitywnie zniknąć z rynku, albowiem podatek od zysków z odsetek kapitałowych zacznie obowiązywać również jednodniowe depozyty. Niemal wszystkie banki wraz z początkiem bieżącego miesiąca wycofały oferty lokat jednodniowych o terminie zapadalności dłuższym niż 30 dni. Wyjątek stanowi Toyota Bank, który w dalszym ciągu umożliwia zdeponowanie środków w ramach takiego rachunku na okres dłuższym niż miesiąc. Oferuje on bowiem produkt pod nazwą Lokata Kapitalna, który cechuje się dłuższym okresem oszczędzania (3, 6 lub 12 miesięcy) oraz codziennym naliczaniem odsetek. Kolejnym wyróżnikiem tej lokaty jest progresywny sposób naliczania oprocentowania (efektywna stopa procentowa wynosi 6%). Wbrew pozorom Lokata Kapitalna nie stanowi jednak najmocniejszego punktu w ofercie omawianego banku. Pozycja lidera należy do Planu Depozytowego 19+, który pod względem wysokości oprocentowania jest najkorzystniejszym wariantem wśród lokat jednodniowych (7% jako odpowiednik oprocentowania z kapitalizacją na zakończenie). Warto jednak zwrócić uwagę na dwa istotne ograniczenia. Po pierwsze środki można zdeponować tylko na 13 dni. Po drugie minimalna wysokość wkładu wynosi aż 13 000 zł. Klienci nie dysponujący tak znaczącym kapitałem powinni natomiast zainteresować się ofertą Multibanku (lokata do rachunku MultiMax Aquarius, 4,94% jako odpowiednik oprocentowania z kapitalizacją na zakończenie, minimalna kwota depozytu 1000 zł).

Jeżeli zaś chodzi o lokaty miesięczne to liderem pod względem oprocentowania jest Eurobank, który oferuje przyrost kapitału od 5,3% do 5,5% w skali roku (w zależności od kwoty depozytu oraz sposoby jego otwarcia). Co istotne minimalna kwota wkładu została ustalona na niskim poziomie (200 zł). Interesująco przedstawia się  także oferta BGŻ Optima, która przewiduje oprocentowanie na poziomie 5,1% w skali roku (minimalny kapitał to 1000 zł).

Wśród lokat kwartalnych prym wiodą oferty neoBANKU oraz Meritum Bank. Łączą one atuty w postaci wysokiego oprocentowania oraz niewielkich wymogów co do kwoty wkładu (dla obydwu lokat minimalna wysokość depozytu to 500 zł). W przypadku pierwszego banku oprocentowanie jest niezależne o kwoty wkładu i wynosi 6,45% w skali roku. Warto jednak zauważyć, że założenia lokaty oferowanej przez neoBANK można dokonać wyłącznie przez Internet. Posiadaczy Konta Zarabiającego w Meritum Banku powinien natomiast zainteresować komplementarny produkt pod nazwą Pierwsza Lokata. Atutem tej oferty jest z pewnością rekordowa stopa procentowa (8,5%), które jest naliczana nawet dla niewielkiego kapitału (od 500 do 5000 zł). Trzeba jednak pamiętać, że Pierwsza Lokata jest nieodnawialna, jako element tymczasowej akcji promocyjnej banku.

Klienci zorientowani na długookresowe oszczędzanie nie mogą narzekać na brak atrakcyjnych ofert. W przypadku lokat o rocznym terminie zapadalności najbardziej zachęcająca wydaje się oferta Banku Santander. Jej atutem jest korzystne oprocentowanie (6,2% w skali roku). Co istotne nie wymaga ona założenia konta we wspomnianym banku.

Zarówno IKE, jak i IKZE – jako dobrowolny sposób oszczędzania na emeryturę, to rachunki zwolnione z podatku Belki. To ważne ponieważ, już od kwietnia, wszelkie zyski z lokat, czy rachunków oszczędnościowych będą podlegały opodatkowaniu. IKZE zapewnia dodatkowo ulgę odliczoną od podstawy opodatkowania i w zależności od tego jak duże składki wpłacamy można rocznie zaoszczędzić nawet do 400 złotych na podatku PIT. Nie ma takiej tej możliwości w przypadku IKE.

IKZE może założyć każdy kto ukończył 16 lat w jednej z instytucji takich jak bank, fundusz inwestycyjny, biuro maklerskie, firma ubezpieczeniowa. Wypłata zgromadzonych środków może nastąpić w momencie osiągnięcia wieku emerytalnego, jeśli wpłaty były dokonywane w co najmniej 5 latach kalendarzowych.

Niestety IKZE ma kilka poważnych wad.Po pierwsze w momencie wypłaty otrzymane pieniądze trzeba będzie doliczyć do dochodu przy rozliczaniu PITu za dany rok. Oznacza to konieczność zapłacenia od tych pieniędzy podatku dochodowego!

Po drugie jak na razie oferta rynkowa kont IKZE nie wygląda zbyt zachęcająco. Wszystkie instytucje prowadzące IKZE pobierają opłaty od składek, które wpłacamy. Kolejną bolączką są wysokie prowizje za zarządzanie środkami zgromadzonymi na IKZE. Rocznie takie opłaty wynoszą 4-5%. To bardzo dużo zważywszy na to, że zarządzającym tego typu funduszami raczej trudno będzie rocznie wypracować więcej niż 8% zysku. Jeśli odejmiemy od oczekiwanego zysku owe opłaty za zarządzanie funduszem to okazuje się, że na emeryturę właściwie korzystniej byłoby odkładać pieniądze na lokacie lub inwestować w obligacje.

W przypadku śmierci posiadacza IKZE pieniądze otrzymuje osoba uposażona, czyli wskazana przez posiadacza konta.

NPB przeprowadziło wśród 29 banków, których udział w sektorze kredytowym wynosi ponad 82%, ankietę dotyczącą kryteriów przyznawania kredytów hipotecznych i tego jak będzie się kształtować polityka kredytowa w nadchodzących miesiącach. 40% ankietowanych przyznało, że  w ostatnich miesiącach zaostrzyło zasady dotyczące weryfikacji zdolności kredytowej klientów. Ale to jeszcze nie koniec, ponieważ aż 85% zapowiada, że w nadchodzącym kwartale jeszcze bardziej wyśrubuje warunki konieczne do spełnienia przez wszystkich wnioskodawców ubiegających się o kredyt hipoteczny.

W ostatnim, czwartym kwartale 2011 roku banki podwyższyły kryteria dotyczące przede wszystkim posiadanego przez kredytobiorcę wkładu własnego oraz wymaganych zabezpieczeń kredytu. Raport donosi, że obok zaostrzenia standardów dotyczących wkładu własnego i zabezpieczeń , banki podniosły również poziom marż kredytowych. Skutkiem czego kredyty hipoteczne stały się droższe.

Jeśli chodzi o perspektywy dla rynku kredytów mieszkaniowych większość banków przewiduje, że w 2012 roku popyt na nie będzie spadał.

Ale to akurat nie jest trudne do przewidzenia, zważywszy na to, że zgodnie z raportem kredyty mieszkaniowe będą trudniej dostępne, a ich marże będą wyższe. Grupa osób spełniających nowe kryteria kredytowe znacznie się zmniejszy.

Cały galimatias spowodowany jest nowymi przepisami podatkowymi, zmieniającymi zasady zaokrąglania podatku już od kwietnia tego roku. Dzięki nim lokaty z dzienną kapitalizacją, wykorzystujące przez ostatnie lata lukę w prawie znikną z rynku, a państwo zyska dodatkowe wpływy do budżetu.

Zarówno banki jak i klienci starali się w pełni wykorzystać ostatnie chwile obowiązywania korzystnych przepisów i lokaty antybelkowe sprzedawały się doskonale. Niestety nie zawsze łatwo było wybrać najlepszą ofertę kierując się wysokością podawanego przez banki oprocentowania lokaty, szczególnie, że podczas gdy jedne banki gwarantowały, że klient otrzyma całość obiecanych odsetek nawet po zmianie przepisów, inne ani słowem nie wspominały w swojej ofercie o tym, że już od kwietnia od codziennie naliczonych odsetek będzie pobierany 19-procentowy podatek.

Sytuacja zdaje się jednak stabilizować, a banki masowo wykreślają ze swoich ofert wszystkie lokaty z dzienną kapitalizacją odsetek zastępując je tradycyjnymi lokatami, gdzie wszystkie należne odsetki naliczane są jednorazowo, w momencie gdy dana lokata wygasa. Lokaty antybelkowe zniknęły już na dobre z wielu banków. Nie można już założyć lokaty antybelkowej w Getin Bank, Eurobank, Santander Bank, Idea Bank, czy Millennium Bank, a to tylko niektóre z banków, gdzie przeprowadzono zmiany w ofercie.

Niestety po zmianach w ofertach depozytowych banków okazuje się, że średnie oprocentowanie lokat wyraźnie spadło. Na lokatach tradycyjnych, które zastąpiły lokaty z dzienną kapitalizacją, nie będzie można zarobić aż tyle, co dotychczas na lokatach bez podatku. Nawet najlepsze lokaty tradycyjne nie są na tyle opłacalne, by zrekompensować klientom owe 19% podatku, które zabierze fiskus.